Urlop macierzyński jest płatny jako zasiłek macierzyński, a nie wynagrodzenie od pracodawcy. Standardowo za okres urlopu macierzyńskiego przysługuje 100% podstawy wymiaru zasiłku, a za urlop rodzicielski 70%. Możesz jednak otrzymywać 81,5% podstawy za oba okresy, jeśli złożysz wniosek w ciągu 21 dni od porodu.
Ile wynosi zasiłek macierzyński?
Wysokość świadczenia zależy od tego, czy wybierzesz standardowy sposób wypłaty, czy wariant uśredniony. Zasiłek macierzyński wypłaca płatnik świadczenia, którym w określonych przypadkach jest ZUS. Jego wysokość oblicza się od podstawy wymiaru zasiłku, a nie od całej pensji brutto.
Najważniejsze stawki przedstawiają się następująco:
- 100% podstawy wymiaru za okres urlopu macierzyńskiego
- 70% podstawy wymiaru za okres urlopu rodzicielskiego
- 81,5% podstawy wymiaru za oba okresy w wariancie uśrednionym
Warianty wypłaty zasiłku
Standardowy wariant nie wymaga składania dodatkowego wniosku o uśrednienie. W takim przypadku najpierw otrzymujesz zasiłek w wysokości 100%, a po rozpoczęciu urlopu rodzicielskiego jego wysokość spada do 70% podstawy wymiaru.
| Wariant | Wysokość zasiłku | Wymagania formalne |
|---|---|---|
| Standardowy | 100% za urlop macierzyński i 70% za urlop rodzicielski | Brak wniosku o wariant uśredniony |
| Uśredniony | 81,5% podstawy wymiaru za urlop macierzyński i rodzicielski | Wniosek złożony w ciągu 21 dni od porodu |
Wariant 81,5% polega na rozłożeniu wypłaty w bardziej równy sposób na cały okres macierzyńskiego i rodzicielskiego. Otrzymujesz wtedy stałą stawkę zamiast 100% na początku i 70% w późniejszym okresie.
Wniosek o wypłatę zasiłku w wysokości 81,5% trzeba złożyć nie później niż w ciągu 21 dni od porodu. Powinien obejmować urlop macierzyński i rodzicielski w pełnym przysługującym wymiarze albo urlop macierzyński z deklaracją wykorzystania pełnego wymiaru urlopu rodzicielskiego.
Wariant uśredniony jest dobrowolny. Samo korzystanie z urlopu macierzyńskiego nie oznacza automatycznie, że otrzymasz 81,5%. Bez takiego wniosku stosuje się zasadę 100% za macierzyński i 70% za rodzicielski.
9 tygodni dla drugiego rodzica i inne wyjątki
Część urlopu rodzicielskiego wynosząca 9 tygodni jest wyłącznym prawem drugiego rodzica. Nie można przenieść jej na matkę ani na drugiego rodzica. Za ten okres zasiłek wynosi zawsze 70% podstawy wymiaru, dlatego nie obejmuje go wariant 81,5%.
Znaczenie mają także następujące sytuacje:
- Jeżeli nie złożysz wniosku o wariant 81,5% w terminie 21 dni, zasiłek będzie wypłacany według standardowych stawek 100% i 70%.
- Jeżeli wykorzystasz urlop rodzicielski, otrzymasz za ten okres zasiłek w wysokości 70% podstawy wymiaru.
- Jeżeli nie wykorzystasz ani jednego dnia urlopu rodzicielskiego w pierwszym roku życia dziecka, możesz otrzymać 70% za niewykorzystany okres oraz jednorazowe wyrównanie zasiłku za urlop macierzyński do 100%.
- Wyrównanie do 100% w tej sytuacji jest wypłacane na wniosek pracownika.
Termin 21 dni liczy się od dnia porodu. W szczególnych przypadkach, gdy z zasiłku korzysta ojciec dziecka albo inny członek najbliższej rodziny, termin może być liczony od zdarzenia uzasadniającego przejęcie uprawnienia, na przykład śmierci matki, porzucenia dziecka albo wydania orzeczenia o jej niezdolności do samodzielnej egzystencji.
Kiedy zasiłek zostanie podwyższony do 1000 zł?
Jeżeli miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy jest niższa niż świadczenie rodzicielskie, zasiłek podwyższa się do wysokości tego świadczenia. Świadczenie rodzicielskie wynosi 1000 zł miesięcznie i nie podlega opodatkowaniu.
Podwyższenie nie oznacza, że każdy otrzyma co najmniej 1000 zł „na rękę” niezależnie od okoliczności. Chodzi o wyrównanie różnicy między kwotą świadczenia rodzicielskiego a zasiłkiem macierzyńskim pomniejszonym o zaliczkę na podatek.
Podwyższenie może przysługiwać za okres:
- urlopu macierzyńskiego
- urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego
- uzupełniającego urlopu macierzyńskiego
- urlopu rodzicielskiego
Nie stosuje się go do zasiłku za okres urlopu ojcowskiego ani do osoby pobierającej zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego.
