Urlop ojcowski trwa maksymalnie 14 dni kalendarzowych, czyli 2 tygodnie. Przysługuje pracownikowi–ojcu zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę, jest niezależny od uprawnień matki i wiąże się z wypłatą zasiłku macierzyńskiego w wysokości 100% podstawy wymiaru. Wniosek trzeba złożyć najpóźniej 7 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu.
Komu przysługuje urlop ojcowski?
Urlop ojcowski wynika z art. 1823 Kodeksu pracy. Jest osobistym prawem ojca wychowującego dziecko, dlatego nie można przekazać go matce ani zamienić na ekwiwalent pieniężny. Uprawnienie przysługuje ojcu biologicznemu oraz ojcu, który przysposobił dziecko, jeśli pozostaje on w stosunku pracy.
Skorzystanie z urlopu nie zależy od tego, czy matka dziecka pracuje, przebywa na urlopie macierzyńskim lub rodzicielskim, czy wróciła już do pracy. Nie jest to także urlop tacierzyński. To odrębne uprawnienie, które ojciec wykorzystuje samodzielnie.
Urlop ojcowski 2 tygodnie – najważniejsze zasady
| Cecha | Zasada |
|---|---|
| Wymiar | Maksymalnie 14 dni kalendarzowych, czyli 2 tygodnie |
| Termin wniosku | Najpóźniej 7 dni przed rozpoczęciem urlopu |
| Płatność | Zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru |
| Termin wykorzystania | Dziecko biologiczne – do ukończenia 12. miesiąca życia |
| Podział | Jednorazowo albo w 2 częściach, z których każda trwa co najmniej 7 dni kalendarzowych |
Wymiar urlopu obejmuje dni kalendarzowe, a nie robocze. Do 14 dni wliczają się więc soboty, niedziele i święta. Urlop można wykorzystać od razu w pełnym wymiarze albo podzielić na dwie części. Nie można dzielić go na pojedyncze dni.
Jak złożyć wniosek o urlop ojcowski?
Urlop jest udzielany na wniosek pracownika w formie papierowej albo elektronicznej. Pracodawca powinien uwzględnić prawidłowy wniosek złożony w terminie. Najważniejsza zasada polega na zachowaniu co najmniej 7 dni odstępu między złożeniem dokumentu a pierwszym dniem urlopu.
- Ustal termin rozpoczęcia urlopu i sprawdź, czy mieści się on w ustawowym okresie wykorzystania uprawnienia.
- Przygotuj wniosek w formie papierowej lub elektronicznej.
- Dołącz dokumenty potwierdzające prawo do urlopu, jeśli wymaga ich pracodawca.
- Złóż dokument najpóźniej 7 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu.
Wniosek powinien zawierać informacje pozwalające zidentyfikować pracownika, dziecko i planowany okres nieobecności:
- dane pracownika i pracodawcy
- informację, że dokument dotyczy urlopu ojcowskiego
- imię i nazwisko dziecka oraz jego datę urodzenia
- datę rozpoczęcia i zakończenia urlopu
- informację o wcześniejszym wykorzystaniu urlopu na to dziecko
- podpis pracownika w przypadku wniosku papierowego
Do wniosku najczęściej dołącza się skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub inny dokument potwierdzający jego urodzenie. Przy adopcji potrzebne może być prawomocne postanowienie sądu o przysposobieniu. Przykładowo, jeśli urlop ma rozpocząć się 15 lipca, wniosek trzeba złożyć najpóźniej 8 lipca.
Do kiedy trzeba wykorzystać urlop ojcowski?
Ojciec biologiczny może wykorzystać urlop najpóźniej do dnia ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia. Po tym terminie prawo wygasa, nawet jeśli pracownik nie wykorzystał żadnej części przysługujących mu 14 dni.
W przypadku adopcji termin liczy się inaczej. Urlop można wykorzystać w ciągu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia o przysposobieniu, ale nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia. Ostateczny termin wyznacza więc wcześniejsza z tych dwóch dat.
Po upływie ustawowego terminu urlop przepada. Nie można przenieść go na inną osobę ani otrzymać za niego wypłaty pieniężnej. Z tego powodu trzeba uwzględnić zarówno wiek dziecka, jak i 7-dniowy termin na złożenie wniosku.
Ochrona przed zwolnieniem
Od złożenia wniosku do zakończenia urlopu pracodawca co do zasady nie może wypowiedzieć pracownikowi umowy, rozwiązać jej ani prowadzić przygotowań do takiego rozwiązania. Jeżeli wniosek został złożony wcześniej niż 7 dni przed urlopem, ochrona rozpoczyna się 7 dni przed jego planowanym rozpoczęciem.
Ochrona nie ma charakteru absolutnego. Wyjątkiem może być rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, a także upadłość lub likwidacja pracodawcy. W przypadkach wymagających udziału zakładowej organizacji związkowej konieczne jest spełnienie dodatkowych warunków przewidzianych w Kodeksie pracy.
Po zakończeniu urlopu pracodawca powinien dopuścić pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku. Jeżeli nie jest to możliwe, należy zapewnić stanowisko równorzędne i warunki zatrudnienia nie mniej korzystne niż te, które obowiązywałyby, gdyby pracownik nie korzystał z urlopu.
Podstawę prawną stanowią przede wszystkim art. 1823 Kodeksu pracy, przepisy o zasiłku macierzyńskim oraz rozporządzenie dotyczące wniosków związanych z uprawnieniami rodzicielskimi.
